พบกันอีกแล้ววันนี้ผมจะมาแนะนำ “เซอร์กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker)” อุปกรณ์ไฟฟ้าหลักสำหรับการตัดต่อวงจรไฟฟ้าและเป็นอุปกรณ์ในระบบไฟฟ้าที่สามารถควบคุมการเปิด-ปิดวงจรภายใต้สภาพวงจรไฟฟ้าปรกติและสามารถตัดกระแสได้โดยอัตโนมัติเมื่อเกิดความผิดปกติทางไฟฟ้า เช่นการใช้โหลดเกิด (Overload) และการลัดวงจรไฟฟ้า (Short circuit) เราลองไปดูกันว่ามันเป็นยังไงลองอ่านกันได้เลย

[spacer height=”20px”]

Air Circuit Breakers (ACB)

Air Circuit Breaker จัดได้ว่าเป็น Circuit Breaker แรงต่ำที่สามารถจะทำการดับอาร์คได้ด้วยอากาศหรือเรียกว่า Air Insulator Circuit Breaker ซึ่ง ACB จะเป็น Circuit Breaker ขนาดใหญ่มีพิกัดกระแสไฟฟ้าต่อเนื่องสูง ซึ่งโดยทั่วไปอาจจะมีขนาดตั้งแต่ 600 A ถึง 6300 A และจะมีลักษณะเป็นแบบเปิดโล่ง (Open Frame) กล่าวได้คือ จะมีบริภัณฑ์ไฟฟ้าเป็นจำนวนมากอยู่ภายในตัวซึ่งจะสามารถนำไปใช้งานได้โดยตรงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานของ Circuit Breaker โดย Air Circuit Breaker สามารถแบ่งตามชนิดลักษณะการติดตั้งได้ 2 ลักษณะ คือ

[spacer height=”20px”]

แบบ Drawout Type และ แบบ Fix Type

[spacer height=”20px”]

แบบติดตั้งอยู่กับที่ (Fixed Type)

ACB จะติดตั้งอยู่กับ Main Circuit ของตู้สวิทช์บอร์ด โดยจะมีการจับยึดกับโครงตู้ด้วยสกรูอย่างแข็งแรงแน่นหนา ในกรณีที่เกิด Fault ขึ้นที่ ACB ระยะเวลาในการถอด ACB ออก เพื่อซ่อมแซมแก้ไขหรือบำรุงรักษานั้นจะต้องเสียเวลาในการดับไฟฟ้า (Shutdown) เป็นระยะเวลานาน

แบบถอดออกได้ (Drawout Type)

ACB จะติดตั้งอยู่ที่บริเวณโครงรางเลื่อนที่สามารถเคลื่อนที่เลื่อนไปตามรางได้ ส่วนสัมผัสของ ACB กับ Main Circuit จะต้องเป็นลักษณะที่พิเศษเพื่อให้การสัมผัสกันระหว่าง Main Busbar กับจุด Connecting ของ ACB สัมผัสสนิทแนบแน่น ซึ่งจะทำให้กระแสไฟฟ้าสามารถไหลผ่านได้โดยสะดวก อีกทั้งประโยชน์ในการซ่อมบำรุง ACB แบบนี้สามารถกระทำได้โดยสะดวกและรวดเร็วเป็นอย่างยิ่งทำให้สามารถที่จะลดระยะเวลาในการดับไฟฟ้า (Shutdown) ให้สั้นลงได้ ซึ่งจะเป็นการรักษาเสถียรภาพในการส่งจ่ายพลังงานไฟฟ้าไปสู่โหลดอีกด้วย

Molded case Circuit Breaker (MCCB)

MCCB เป็นบริภัณฑ์ไฟฟ้าตรวจจับและตัดต่อวงจรอยู่ในวัสดุฉนวน ซึ่งวัสดุฉนวนที่ใช้จะเป็นพลาสติกแข็ง MCCB จะมีขนาดตั้งแต่เล็กจนไปถึงใหญ่ใช้สำหรับการป้องกันระบบไฟฟ้าตั้งแต่วงจรย่อย (feeder cicuit) สายป้อนถึงสายประธานที่จ่ายพลังงานไฟฟ้าไปสู่โหลด

โครงสร้างกรอบของ MCCB ส่วนมากจะทำด้วยโพลีเอสเตอร์พลาสติก (Polyester Plastic) วัสดุชนิดนี้จะทำหน้าที่ในการป้องกันการเกิดอาร์ค ความร้อนและแก๊สได้ เป็นฉนวนและเป็นที่กั้นอยู่ภายในระหว่างขั้วไฟฟ้าเพื่อให้มีความแข็งแรงทางกล

[spacer height=”20px”]

แบบ Drawout Type และ แบบ Fix Type

 


ข้อได้เปรียบระหว่าง ACB และ MCCB


 

  1. ACB เป็น Circuit Breaker แบบเปิดสามารถที่จะเพิ่มเติมอุปกรณ์ช่วยต่างๆ เข้าไปได้อย่างสะดวก แต่ชิ้นส่วนของ MCCB ทั้งหมดจะอยู่ภายใน Molded Plastic และได้ทำการปรับตั้งมาจากโรงงานเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ดังนั้นทำให้การเพิ่มเติมอุปกรณ์เสริมหรือบริภัณฑ์ภายหลังจะทำไม่ได้
  2. MCCB ไม่จำเป็นที่จะต้องมีการบำรุงรักษา เนื่องจากความชื้น ฝุ่นละอองต่าง ๆ หรือวัสดุที่แปลกปลอมเข้ามาถึงชิ้นส่วนภายใน MCCB ได้ยากแต่ ACB ต้องมีการดูแลและบำรุงรักษาเป็นประจำ
  3. ACB ถูกออกแบบมาให้มีความแข็งแรง ทนทานต่อกระแสไฟฟ้าลัดวงจรได้เป็นอย่างมากและมี Short Circuit สูงกว่า MCCB ซึ่ง ACB สามารถทนกระแส Short Circuit ได้นานถึง 1 วินาที แต่สำหรับ MCCB จะทนต่อกระแสไฟฟ้าลัดวงจรได้นาน 10 – 20 ms เท่านั้น ดังนั้น MCCB จึงต้องตัดกระแสไฟได้อย่างรวดเร็ว

 

ทั้งนี้การเลือกเบรกเกอร์ควรพิจารณาขนาดความกว้าง ยาว สูงให้ดี เพื่อให้การติดตั้งได้อย่างเหมาะสม สวยงาม รวมถึงค่ากระแส IC และการ Co-ordination ด้วย